U bent hier

ss Rotterdam

ss Rotterdam

ss Rotterdam

Het ss Rotterdam is het enige bewaard gebleven passagiersschip in zijn soort, ruim 60 jaar terug gebouwd op een Nederlandse werf voor een Nederlandse rederij. Het is een interieurensemble dat zijn gelijke niet kent.

Lijnschip

Het stoomschip is ontworpen voor ‘crossing and cruising’, dat wil zeggen zowel voor de lijndienst naar Amerika als voor cruises in dienst van de Holland-Amerika Lijn (HAL). Dankzij dit concept is ss Rotterdam ruim 40 jaar in de vaart in vrijwel oorspronkelijke staat, wat voor een groot passagiersschip uniek is. Wereldwijd is ss Rotterdam een van de ongeveer 5 nog resterende lijnschepen en hoogstwaarschijnlijk het best bewaarde. De interieurs van de belangrijkste publieke ruimtes van ss Rotterdam zijn ontworpen door een team van 8 extern aangetrokken architecten en interieurarchitecten in nauwe samenwerking met een ontwerpteam dat onder leiding stond van C. van Engelen, hoofdinterieurarchitect van de HAL. Ook zijn circa dertig kunstenaars betrokken bij de inrichting. Het schip is in feite een grote staalkaart van scheeps- en interieurontwerp, technische installaties, meubelvormgeving en kunsttoepassingen uit de 2de helft van de jaren '50 van de 20ste eeuw.

Nieuwe transatlantiker

Met de woorden ‘Ik geef u de naam Rotterdam en wens u behouden vaart’, doopt HM Koningin Juliana op 13 september 1958 het nieuwe vlaggenschip van de Holland-Amerika Lijn. Een klein jaar later vertrekt ss Rotterdam voor het eerst naar New York met aan boord kroonprinses Beatrix als speciale gast. Het schip wordt direct zeer enthousiast ontvangen. Kranten koppen: ‘de nieuwste transatlantiker, vooruitstrevend in zijn lijn en uitzonderlijk rijk ingericht’.
De combinatie van schip, infrastructuur van ‘straten en pleinen’, representatieve en functionele interieurs en kunsttoepassingen maken een verblijf op ss Rotterdam tot een aparte ervaring.

Architecten en kunstenaars

Onder meer interieurontwerper J.A. van Tienhoven, die vele scheepsinterieurs inricht, geeft de inrichting en afwerking vorm. Bijzonder zijn onder andere het centrale dubbele trappenhuis van Van Tienhoven, met rijk gedecoreerde glazen scheidingswanden van W. J. Akkermans en de eetzalen van Van Tienhoven, met keramische reliëfs van Nico Nagler. Interieurs van andere ontwerpers zijn het auditorium door Cornelis Elffers met een staand keramisch reliëf van Dick Elffers (uitgevoerd bij de Porceleyne Fles) en het binnenzwembad met mozaïekdecoratie door Wim van der Weerd, die werkte voor Hugh Maaskant. De interieurs en meubelontwerpen voor de Rookkamer en de Tropic Bar zijn gemaakt door Carel Wirtz. De bar is voorzien van een wandschildering van Wally Elenbaas. De Ritz Carlton Lounge krijgt een bijzondere schildering, Eegeïsche Zee, van Cuno van den Steene. Het kostbare, bronzen balkon- en traphek met zeemotieven is van Leo Brom. Het meubilair wordt onder andere ontworpen door Van Tienhoven, Carel Wirtz, Joost Schuil, Jacques Semey, Jan van Bommel en geleverd door de firma’s Mutters, Pander, Eckhart, De Nijs en Boersma.

Wederopbouw

Van de oorspronkelijke vloerbedekkingen, gordijnen en meubelstofferingen is niet veel meer over. Bovendien is het schip, nadat het in 2000 uit de vaart is genomen, intensief gerenoveerd. Toch zijn de interieurs in grote lijnen uitzonderlijk goed en compleet bewaard gebleven, inclusief de meubilering; het is in zijn soort een zeldzaam interieurensemble.
De Stichting behoud stoomschip Rotterdam zet zich sinds 2001 in voor het behoud van het schip. In 2008 komt ss Rotterdam naar huis en na een onzekere en tumultueuze periode wordt het vanaf 2010 gebruikt als hotelrestaurant met bars en een congrescentrum. Sinds 2013 is WestCord Hotels eigenaar van het schip. Samen staan zij borg voor het beheer en behoud van het schip, dat een indringend beeld geeft van diverse ingerichte interieurtypes uit de tijd van de Wederopbouw, zoals winkels en hutten, auditorium, eetzalen, lounges, bars en functionele scheepsinterieurs zoals brug en machinekamer.

Meer informatie

Bronnen 

  • Berkum, S. van (2006). De Rotterdam. De kunst van het reizen. Schiedam: Scriptum
  • Burkom, F. van, B. Laan & F. Loomeijer (2004). S.s Rotterdam (1959), een cultuurhistorische waardestelling. Ongepubliceerd rapport in opdracht van ss Rotterdam bv. Rotterdam

Tekst: Simone Vermaat

Foto’s: Ronald Tilleman

Reacties