U bent hier

Hoe kunnen (industrieel vervaardigde) keramische vloertegels behandeld worden?

dinsdag 15 april 2014 - 00:00

Vloeren van +/- 1900, veelal okerkleurig of zwart of rood/terracotta, zijn door de jaren heen dusdanig versleten dat de bovenste laag eraf is. Hierdoor zijn ze niet meer schoon te krijgen en vocht trekt er direct in. Wat kan je hier aan doen?

(Vraag, gesteld op Behoudvanbinnen.nl op 15-04-2014)

Antwoord

Reacties

Bij industrieel vervaardigde vloertegels bestaan twee typen die op het oog heel veel op elkaar lijken, maar in materiaaleigenschappen en onderhoud volledig verschillen.
Keramische vloertegels zoals we die vanaf circa 1880 zien toegepast in Nederland, werden op basis van de materiaaleigenschappen aangeprezen als hardgebakken of dubbelgebakken of dubbelhardgebakken. De kwaliteit van deze ‘grestegels’, welke in droge kleitechniek zijn geperst, kenmerkt zich door de dichte sintering van de grondstof, als glashard, bestand tegen zuren en onverslijtbaar. De scherf van effen vloertegels bestaat uit een homogeen gekleurde kleimassa, die bij slijtage zijn kleur behoud.
Dit in tegenstelling tot cementvloertegels, waarbij uitsluitend de toplaag van de tegel gekleurd is tot een dikte van enkele millimeters. Cementtegels waren een goedkoper alternatief voor keramische vloertegels. Deze tegels zijn eveneens zeer hard en lijken soms bedrieglijk veel op keramische vloertegels. Een cementtegel is echter niet bestand tegen inwerking van schoonmaakmiddelen waaraan zuren zijn toegevoegd. Eenmaal verkeerd schoongemaakt, is het slijtage effect hoegenaamd onomkeerbaar.
Intacte oude cementtegelvloeren kunnen het best gereinigd worden met schoon warm water en geel-groen huishoudschuurspons (gebruik alleen geel-groene exemplaren van A-merk) zonder toevoeging van huishoudelijke schoonmaakmiddelen. Witte vlekvorming laat zich niet verwijderen door toevoeging van zepen en zuren.
Keramische tegelvloeren vragen eveneens om terughoudend gebruik van schoonmaakmiddelen en zuren om schade aan het zwakkere voegwerk te voorkomen.
Bij twijfel over het type vloer, is het inschakelen van een terzake deskundige aan te bevelen.
Meer over historie en onderhoud van vloertegels is te lezen in Brochure RACM Techniek nr. 49 met titel: Keramische vloertegels uit de twintigste eeuw en in Brochure Monumentenwacht Vlaanderen vzw: onderhoud van keramische en cementtegelvloeren.

(Antwoord, geplaatst op Behoudvanbinnen.nl op 7-05-2014 door Henk Nijenhuis, Restaurator tegels en bouwkeramiek, HN projects, bouwkunst 1900 -1940)