U bent hier

Veelgestelde vragen

Foto van het interieur van Het Witsenhuis in Amsterdam

Interieur Witsenhuis

1. Wat is een interieurensemble? 
Een interieurensemble is een samenhangend geheel van onroerende en roerende zaken van bijzondere cultuurhistorische of wetenschappelijke betekenis. Hieronder wordt een gebouw met een of meer ruimtes met de bijbehorende inrichting verstaan.
Het interieur kan door de jaren heen tot stand zijn gebracht. Ook zijn er interieurs die in één periode voor het monument zijn vervaardigd, of speciaal voor het gebouw zijn ontworpen.

2. Zijn alle monumenten met roerende voorwerpen automatisch een interieurensemble?
Nee. Er is pas sprake van een interieurensemble als de samenhang tussen het monument inclusief de interieurafwerking en de inrichting van bijzondere (cultuur)historische, artistieke, wetenschappelijke of technische betekenis is.

3. Waarom is het belangrijk om interieurensembles te behouden?
Interieurensembles zijn belangrijke combinaties van gebouwen met hun interieur en inrichting. Ze hebben niet alleen informatiewaarde omdat ze herinneren aan ons verleden; ze maken het verleden tastbaar en spreken ons aan omdat ze iets vertellen over onszelf. We hebben er in Nederland waarschijnlijk maar een paar duizend van. Als teveel voorwerpen uit (onderdelen van) het interieurensemble verloren gaan, is het ensemble minder tastbaar en verliest het aan waarde. En ook de betekenis van het gebouw neemt af als de samenhang met de inrichting er niet meer is. Met de digitale toonbeeldenkaart met voorbeelden van representatieve interieurensembles bevordert de RCE het herkennen, erkennen en behouden van interieurensembles.

4. Worden interieurensembles beschermd?                         
Sinds 1 juli 2016 is de Erfgoedwet van kracht. Deze wet vormt, samen met de toekomstige Omgevingswet, het fundament onder de bescherming van het (on)roerende culturele erfgoed van Nederland. In de Erfgoedwet is een artikel gewijd aan ensembles van een rijksmonument en cultuurgoederen (roerende zaken) die een bijzondere samenhang vormen die van cultuurhistorische of wetenschappelijke betekenis is. Dit artikel biedt geen juridische bescherming van interieurensembles. Naar aanleiding van het wetsartikel heeft de RCE samen met betrokkenen uit het veld een toonbeeldenkaart van interieurensembles samengesteld. Het doel van de verzameling toonbeelden is kennis over de ensembles te vergroten in de hoop dat ze daardoor behouden blijven.

5. In welke gebouwen kan ik een interieurensemble aantreffen?
Hoewel de Erfgoedwet zich uitsluitend richt op rijksmonumenten, zijn interieurensembles ook in andere (monumentale) gebouwen te vinden. Er is sprake van een interieurensemble wanneer er een betekenisvolle samenhang is tussen het gebouw en de roerende zaken in het interieur. Dat kan in een kerk zijn, of in een woonhuis, een kasteel, een gemaal of een raadhuis en in allerlei andere typen gebouwen. Soms zijn die gebouwen in gebruik. Ze kunnen ook een museale functie hebben.

6. Er is een toonbeeldenkaart van interieurensembles gemaakt. Wat is een toonbeeld?
Onder ‘toonbeeld’ wordt een voorbeeld of model verstaan dat kenmerkend en representatief is voor de ensemblevorm waar het toonbeeld toe behoort. Het is dus niet zo dat het toonbeeld het enige juiste voorbeeld is, het verduidelijkt vooral het onderwerp.
De RCE maakt een toonbeeldenkaart van interieurensembles om de rijkdom en het belang van deze erfgoedcategorie te laten zien.

7. Is het mogelijk om zelf een interieurensemble aan te dragen?
Ja. Via een webformulier op cultureelerfgoed.nl kan iedereen een interieurensemble onder de aandacht van de RCE brengen. Alle meldingen zijn welkom. Wel moet de samenhang tussen roerend en onroerend goed te zien zijn en voldoende betekenis hebben. Onder vraag 1 vindt u de definitie van een interieurensemble. Voor eventuele opname op de toonbeeldenkaart moet het ensemble aan vastgestelde criteria voldoen.

8. Wat kan ik zelf doen om mijn interieurensemble te behouden?
Heeft u specifieke vragen met betrekking tot uw monument en interieur? Dan is uw gemeente het eerste aanspreekpunt. Daar kunt u vervolgens worden doorverwezen naar de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed wanneer specialistische kennis op interieurgebied nodig is.
Het delen van kennis en ervaringen kan leiden tot een beter behoud van de bijzondere interieurs die Nederland rijk is. Uw hulp is hierbij van essentieel belang.

Reacties